५ मे २०२६ मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजहरूलाई सुरक्षा दिन सुरु गरिएको अमेरिकी सैन्य अभियान अस्थायी रूपमा रोकिएको घोषणा गरेका छन्। उनले यो निर्णय इरानसँग भइरहेको वार्तामा प्रगति भएपछि र केही देशहरूको आग्रहका आधारमा लिइएको बताएका छन्।
‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ नाम दिइएको उक्त अभियान केही दिनअघि मात्र सुरु गरिएको थियो, जसअन्तर्गत तेल ट्यांकरसहित व्यापारिक जहाजहरूलाई सुरक्षित रूपमा आवतजावत गराउने उद्देश्य राखिएको थियो। यो जलडमरूमध्य विश्वको करिब एक-पाँचौं तेल आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिन्छ। ट्रम्पले सुरुवातमा यसलाई आक्रमणकारी नभई मानवीय अभियानको रूपमा व्याख्या गरेका थिए।
तर, पाकिस्तानलगायत विभिन्न देशहरूको अनुरोध र इरानसँगको वार्तामा “महत्वपूर्ण प्रगति” भएको उल्लेख गर्दै दुबै पक्षले अस्थायी रूपमा अभियान रोक्ने सहमति गरेको ट्रम्पले बताएका छन्। उनले इरानमाथिको बन्देज भने अन्तिम सम्झौता नभएसम्म यथावत् रहने स्पष्ट पारेका छन्।
यसअघि अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पुरानो आक्रमणकारी अभियान ‘एपिक फ्युरी’ समाप्त भएको र नयाँ ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ मा केन्द्रित भएको बताएका थिए। तर, अमेरिकी रक्षा अधिकारीहरू समेत ट्रम्पको पछिल्लो निर्णयबाट आश्चर्यचकित देखिएका छन्।
अमेरिकी सेनाले केही इरानी डुंगाहरू नष्ट गरेको दाबी गरे पनि इरानले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै “झूटो आरोप” भनेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले अमेरिकी जहाज नजिक चेतावनीका रूपमा गोली चलाइएको पनि बताएका छन्।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले उक्त अभियानलाई “गतिरोधको परियोजना” भन्दै अमेरिकालाई सावधान रहन चेतावनी दिएका छन्। इरानले होर्मुज क्षेत्रमा कुनै पनि विदेशी सैन्य उपस्थिति स्वीकार नगर्ने र जहाज आवतजावत आफ्नो समन्वयमा हुनुपर्ने अडान दोहोर्याएको छ।
फेब्रुअरी अन्त्यतिर अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि सुरु भएको तनावपछि होर्मुज क्षेत्र संकटको केन्द्र बनेको छ। अप्रिलको सुरुवातमा अस्थायी युद्धविराम भए पनि समुद्री पहुँचको विषयमा विवाद जारी रहेको छ। ट्रम्पले एस्कर्ट रोक्ने निर्णय वार्तालाई समय दिनका लागि गरिएको बताएका छन्।