इरान नजिकको होर्मुज जलडमरूमध्यमा जारी अवरोधका कारण विश्वव्यापी तेल भण्डार इतिहासकै तीव्र गतिमा घटिरहेको ले जनाएको छ। आपूर्ति संकटका कारण विश्व ऊर्जा बजारमा थप दबाब बढेको रिपोर्टमा उल्लेख गरिएको छ।
ब्लूमबर्गका अनुसार को तथ्यांकले मार्च १ देखि अप्रिल २५ सम्म विश्व तेल भण्डार प्रतिदिन करिब ४.८ मिलियन ब्यारेलले घटेको देखाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले यसअघि ट्र्याक गरेका सबैभन्दा ठूलो भण्डार गिरावटभन्दा यो उच्च रहेको बताइएको छ।
इरानको तट नजिक रहेको होर्मुज जलडमरूमध्यबाट सामान्य अवस्थामा विश्वको करिब पाँचौं हिस्सा तेल तथा एलएनजी व्यापार हुने गर्छ। तर अमेरिका–इजरायल सैन्य अभियानपछि र युद्धविराम उल्लंघनका आरोपबीच ट्यांकर आवागमनमा निरन्तर अवरोध भइरहेको छ।
शुक्रबार अमेरिकी राष्ट्रपति ले इरानसँग शान्ति सम्झौता नभए “प्रोजेक्ट फ्रिडम” नामक नौसैनिक अभियान पुनः विस्तार गर्न सकिने चेतावनी दिएका थिए। अमेरिकी विदेशमन्त्री ले पनि कूटनीतिक प्रयास असफल भए सैन्य विकल्प खुला रहेको बताएका छन्।
ब्लूमबर्गका अनुसार हालको अवरोध जारी रहे व्यावसायिक तेल भण्डार जुनसम्म “सञ्चालन तनाव स्तर” मा पुग्न सक्छ भने सेप्टेम्बरसम्म “सञ्चालन न्यूनतम स्तर” मा झर्न सक्ने जोखिम छ। यस्तो अवस्थामा पाइपलाइन, निर्यात टर्मिनल र रिफाइनरीहरू सञ्चालन गर्न आवश्यक न्यूनतम तेल मात्र बाँकी रहनेछ।
विश्व आपूर्ति संकट कम गर्न कच्चा तेल तथा इन्धन निर्यात बढाएको अमेरिकाले पनि आफ्नै घरेलु भण्डार प्रयोग गरिरहेको रिपोर्टमा उल्लेख छ। अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासनको तथ्यांकअनुसार अमेरिकी इन्धन भण्डार हाल पाँच वर्षको मौसमी औसतभन्दा ११ प्रतिशत कम रहेको छ।
युरोपेली संघले रुसी जीवाश्म इन्धन आयात अन्त्य गर्ने प्रयास गरिरहेका बेला खाडी क्षेत्रमा देखिएको संकटले रुसी ऊर्जा आपूर्तिको महत्त्व पुनः बढाएको विश्लेषण गरिएको छ। विभिन्न सञ्चारमाध्यमका अनुसार ब्रसेल्सले रुसी तेलमाथिको स्थायी प्रतिबन्ध योजना स्थगित गरेको छ, किनकि थप आपूर्ति कटौतीले इन्धन अभाव र ऊर्जा मूल्यवृद्धि निम्त्याउन सक्ने चिन्ता बढेको छ।