वाशिङ्टन/तेहरान — संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानविरुद्ध थप सैन्य आक्रमण गर्ने तयारी अन्तिम समयमा स्थगित गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसअघि इरानमाथि “कडा प्रहार” गरिने चेतावनी दिएका थिए। तर केही घण्टापछि उनले नियोजित बमबारी र हवाई आक्रमण रोक्ने निर्णय गरिएको जानकारी दिएका छन्।
ट्रम्पका अनुसार आक्रमण स्थगित गर्नुको मुख्य कारण इरानसँग जोडिएको उच्चस्तरीय कूटनीतिक सम्पर्क हो। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानको नेतृत्वबाट प्राप्त सन्देश र मध्यस्थकर्तामार्फत भएको संवादपछि तत्काल थप आक्रमण नगर्ने निर्णय लिइएको बताएका छन्। यद्यपि उनले संवादमा सहभागी व्यक्तिहरूको नाम वा वार्ताको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेका छैनन्।
अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार पछिल्ला दिनहरूमा कतार, ओमान तथा अन्य क्षेत्रीय देशहरूले अमेरिका र इरानबीच तनाव कम गराउने प्रयास गरिरहेका थिए। यी देशहरूले दुवै पक्षलाई प्रत्यक्ष सैन्य टकरावबाट टाढा रहन आग्रह गरेका थिए। कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार इरानले तत्काल व्यापक सैन्य प्रतिक्रिया नजनाउने संकेत दिएपछि वाशिङ्टनले थप आक्रमण स्थगित गर्ने विकल्प रोजेको हुनसक्छ।
आक्रमण रोक्नुको अर्को कारण क्षेत्रीय युद्ध फैलिने जोखिम पनि मानिएको छ। अमेरिकी गुप्तचर तथा सुरक्षा अधिकारीहरूले इरानमाथि थप ठूलो आक्रमण भए मध्यपूर्वका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डा, युद्धपोत र सैनिकहरू निशानामा पर्न सक्ने चेतावनी दिएका थिए। इरानसँग निकट सम्बन्ध भएका क्षेत्रीय सशस्त्र समूहहरू सक्रिय हुन सक्ने मूल्याङ्कन पनि गरिएको थियो।
आर्थिक पक्षलाई पनि निर्णयको एउटा महत्वपूर्ण कारण मानिएको छ। मध्यपूर्वमा युद्ध चर्किएमा विश्व बजारमा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने, समुद्री व्यापार प्रभावित हुन सक्ने तथा अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने चिन्ता अमेरिकी प्रशासनभित्र समेत रहेको बताइएको छ।
यसअघि अमेरिकी सेनाले इरानका केही सैन्य तथा रणनीतिक लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरिसकेको थियो। त्यसको प्रतिक्रियामा इरानले पनि प्रतिकारात्मक कदम चाल्ने चेतावनी दिएको थियो। दुवै पक्षबाट कडा अभिव्यक्ति आइरहेका बेला थप आक्रमणको सम्भावनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा चिन्ता बढाएको थियो।
ट्रम्पले आक्रमण स्थगित गरे पनि आवश्यक परे सैन्य विकल्प अझै खुला रहेको स्पष्ट पारेका छन्। उनले इरानले अमेरिकी हित वा सहयोगी राष्ट्रहरूलाई लक्षित गर्ने कुनै कदम चालेमा तुरुन्तै जवाफ दिइने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो निर्णयले तत्काल ठूलो सैन्य भिडन्त टारेको भए पनि अमेरिका–इरान सम्बन्धमा रहेको गहिरो अविश्वास हटेको छैन। त्यसैले कूटनीतिक संवाद जारी रहे पनि क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था अझै तनावपूर्ण र अनिश्चित बनेको छ। :::