समुद्रको गहिराइमा पाइने एउटा सानो जीवले वैज्ञानिकहरूलाई वर्षौंदेखि अचम्ममा पारिरहेको छ।Turritopsis Rubra नामक यो जेलिफिसलाई संसारकै “अमर जीव” भनेर चिनिन्छ। यसको कारण हो—यो जीवले आफू बूढो भएपछि फेरि जवान अवस्थामा फर्किन सक्ने अद्भुत क्षमता राख्छ।
सामान्य रूपमा धेरै जीवहरू जन्मिन्छन्, बढ्छन्, बूढा हुन्छन् र अन्ततः मर्छन्। तर यो जेलिफिसको जीवनचक्र भने फरक छ। जब यो तनावमा पर्छ, घाइते हुन्छ वा बूढो हुन्छ, तब यसले आफ्नो शरीरका कोषहरूलाई फेरि परिवर्तन गरेर प्रारम्भिक अवस्थाको पोलिपमा रूपान्तरण गर्न सक्छ। त्यसपछि यसको जीवन फेरि नयाँ रूपमा सुरु हुन्छ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो प्रक्रिया सैद्धान्तिक रूपमा अनन्तसम्म दोहोरिन सक्छ। यही कारणले यसलाई “इम्मोर्टल जेलिफिस” अर्थात् अमर जेलिफिस भनिएको हो। यद्यपि, यसलाई अन्य समुद्री जीवले खाइदिन सक्छन् वा रोगका कारण मर्न सक्छ, त्यसैले यो पूर्ण रूपमा अमर भने होइन।
यो विशेष प्रजाति मुख्य रूपमा भूमध्यसागर तथा जापानको समुद्री क्षेत्रमा भेटिन्छ। आकारमा निकै सानो हुने यो जेलिफिस सामान्यतया केही मिलिमिटर मात्र हुन्छ। तर यसको जैविक क्षमता भने अत्यन्त असाधारण मानिन्छ।
वैज्ञानिकहरू अहिले यसको कोष पुनर्जीवन प्रक्रियामाथि गहिरो अनुसन्धान गरिरहेका छन्। भविष्यमा यसको अध्ययनले बुढ्यौली रोक्ने प्रविधि, कोष पुनर्निर्माण तथा मानव स्वास्थ्य क्षेत्रमा ठूलो योगदान दिन सक्ने विश्वास गरिएको छ।
