२८ अप्रिल २०२६ मा सार्वजनिक भएका विवरणअनुसार अमेरिका–इरान तनावका कारण कडाइ गरिएको होर्मुज जलडमरू नाकाबन्दीबीच एक रूसी सुपरयाट सफलतापूर्वक पार गरेको छ। प्रतिबन्धित र अत्यन्त संवेदनशील मानिने उक्त समुद्री मार्ग हुँदै निजी विलासी जहाज पार हुनु दुर्लभ घटना मानिएको छ।
समाचारहरूका अनुसार “नर्ड” नामको यो बहुमूल्य सुपरयाट रुसी अर्बपति अलेक्सेई मोरदाशोभसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ। करिब १४२ मिटर लामो यो जहाज दुबईबाट प्रस्थान गरी ओमानको मस्कटतर्फ पुगेको थियो।
अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्वका कारण फेब्रुअरीदेखि होर्मुज जलडमरूमा कडा नियन्त्रण लागू गरिएको छ। सामान्य अवस्थामा दैनिक करिब १२५–१४० जहाज आवतजावत गर्ने यस मार्गमा अहिले निकै कम मात्र जहाज सञ्चालन भइरहेको छ।
यस्तो अवस्थामा निजी विलासी सुपरयाटलाई मार्ग प्रयोग गर्न अनुमति कसरी मिल्यो भन्ने प्रश्न उठेको छ। केही स्रोतहरूका अनुसार उक्त जहाजलाई “नागरिक तथा गैर–सैनिक” प्रकृतिको मान्दै अमेरिका र इरान दुवैले आपत्ति जनाएका थिएनन्, जसका कारण पार गर्न सम्भव भएको थियो।
होर्मुज जलडमरू विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा मार्गमध्ये एक हो, जहाँबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुन्छ। हालको द्वन्द्वका कारण यहाँको आवागमनमा तीव्र गिरावट आएको छ र धेरै जहाजहरू रोकिएका वा मार्ग परिवर्तन गर्न बाध्य भएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा एक निजी सुपरयाटलाई पार हुन दिइनु क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन, कूटनीतिक सम्बन्ध र सुरक्षा व्यवस्थामाथि प्रश्न उठाउने घटनाका रूपमा हेरिएको छ। साथै, यसले नाकाबन्दीको प्रभावकारितामाथि पनि बहस सुरु गराएको छ।
यो घटनाले मध्यपूर्वको समुद्री सुरक्षा अवस्था अझै जटिल र अनिश्चित रहेको संकेत दिएको छ।