एपीईसी सम्मेलनमा पुटिनको एजेन्डा: युक्रेन युद्ध, अमेरिका–रुस सम्बन्ध र चीनसँग रणनीतिक सहकार्य प्राथमिकतामा

सेन्जेन, २०८३ मंसिर २। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले चीनको सेन्जेनमा जारी एसिया प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपीईसी) सम्मेलनलाई अमेरिका र चीनसँग उच्चस्तरीय कूटनीतिक संवाद अघि बढाउने, रुसको आर्थिक तथा लगानी सम्भावना प्रस्तुत गर्ने र युक्रेन युद्धसम्बन्धी आफ्नो धारणा राख्ने अवसरका रूपमा उपयोग गरिरहेका छन्।

नोभेम्बर १८ र १९ मा आयोजना भइरहेको ३३औँ एपीईसी शिखर सम्मेलनमा पुटिनको मुख्य चासो अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँगको त्रिपक्षीय भेटवार्तामा केन्द्रित छ। नोभेम्बर १९ मा हुने तय भएको यो बैठक तीनै नेताबीचको पहिलो औपचारिक त्रिपक्षीय वार्ता हुनेछ। रुसी राष्ट्रपतिको विदेश नीति सल्लाहकार युरी उशाकोभका अनुसार यस भेटमा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा, रणनीतिक सम्बन्ध र प्रमुख शक्तिबीचको सहकार्यका विषय उठ्नेछन्।

पुटिनको अर्को प्रमुख एजेन्डा युक्रेन युद्धको समाधान हो। क्रेमलिनले ट्रम्पसँगको सम्भावित छलफलमा युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयलाई प्राथमिकता दिने संकेत गरेको छ। रुसले आफ्नो सुरक्षा चासो सम्बोधन हुने गरी समाधान खोज्नुपर्ने धारणा राख्दै आएको छ। यद्यपि त्रिपक्षीय बैठकमा युक्रेन युद्धबारे कति विस्तृत छलफल हुन्छ भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन।

नोभेम्बर १८ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र पुटिनबीच द्विपक्षीय वार्ता भएको छ। उक्त भेटमा दुई देशबीचको राजनीतिक तथा आर्थिक सहकार्य, अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति र युक्रेन युद्धलगायतका विषयमा छलफल भएको छ। भेटपछि सीले रुस र चीनले बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको दिशामा नेतृत्वदायी भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका छन्।

आर्थिक क्षेत्रमा पुटिनले एपीईसी व्यवसाय सम्मेलनलाई रुसको लगानी सम्भावना प्रस्तुत गर्ने मञ्चका रूपमा प्रयोग गरेका छन्। उनले विश्व अर्थतन्त्रको अवस्था, रुसी अर्थतन्त्रको प्रदर्शन र रुसमा उपलब्ध लगानीका अवसरबारे सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको क्रेमलिनले जनाएको थियो। ऊर्जा, व्यापार, यातायात, आपूर्ति शृङ्खला र डिजिटल अर्थतन्त्रमा एसिया प्रशान्त क्षेत्रका देशसँग सहकार्य विस्तार गर्नु पनि रुसको प्राथमिकतामा छ।

पुटिनले सम्मेलनका क्रममा भियतनामका महासचिव तथा राष्ट्रपति तो लाम र थाइल्यान्डका प्रधानमन्त्री अनुतिन चार्नभिराकुलसँग पनि भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम राखेका छन्। यसले दक्षिणपूर्वी एसियाली मुलुकसँग रुसको आर्थिक तथा कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने मस्कोको प्रयासलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। उनले सेन्जेनस्थित मस्को स्टेट युनिभर्सिटी र बेइजिङ इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीको संयुक्त विश्वविद्यालयको भ्रमण गर्ने कार्यक्रमसमेत छ।

एपीईसी सम्मेलनमा सम्बोधन गर्दै पुटिनले पश्चिमी शक्तिहरूलाई पहिलेको विश्व प्रभुत्व कायम राख्न नसक्ने शक्तिका रूपमा चित्रण गरेका छन्। उनले युरोप अहिले अपमानजनक पतनको अवस्थामा रहेको टिप्पणीसमेत गरेका छन्। यसअघि क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले रुसमाथिका प्रतिबन्ध प्रभावहीन भएको पुटिनको दाबीलाई चुनौती दिएका थिए।

अमेरिका, चीन र रुसका राष्ट्रपतिबीच हुने प्रस्तावित त्रिपक्षीय बैठकले सम्मेलनको कूटनीतिक महत्त्व बढाएको छ। युक्रेन युद्ध, आणविक हतियार नियन्त्रण, विश्व शक्ति सन्तुलन र प्रमुख अर्थतन्त्रबीचको सम्बन्धमा तीन देशका फरक प्राथमिकता रहेकाले बैठकको निष्कर्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले चासोपूर्वक हेरिरहेको छ। तर बैठकबाट ठोस सहमति निस्कने वा ननिस्कने विषय भने अहिले नै निश्चित छैन।

स्रोत: रोयटर्स, अल जजिरा, इन्टरफ्याक्स, अनादोलु एजेन्सी, च्यानल न्युज एसिया, द गार्डियन, युरोन्युज।

Scroll to Top