इरानद्वारा बहराइनस्थित अमेरिकी सैन्य अखडालाई लक्षित गरी ड्रोन आक्रमण, क्षेत्रीय तनाव थप चुलियो

मनामा, बहराइन | २०८३ कात्तिक २९ गते, इरानले आइतबार बहराइनस्थित अमेरिकी सैन्य अखडालाई लक्षित गरी ६ वटा ड्रोन प्रहार गरेको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले अमेरिकी सैन्य कारबाहीको जवाफस्वरूप आक्रमण गरिएको जनाएको छ। तर बहराइनका सुरक्षा अधिकारीहरूले अमेरिकी सैन्य अखडालाई लक्षित गरी आएका सबै ड्रोन आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीमार्फत आकाशमै निष्क्रिय पारिएको बताएका छन्। पछिल्लो घटनाले अमेरिका र इरानबीच रोकिएको शान्ति वार्ताको सम्भावना कमजोर बनाउनुका साथै खाडी क्षेत्रमा थप सैन्य तनाव बढाएको छ।

बहराइनको अल रिफा क्षेत्रमा रहेको हेलिकप्टर सैन्य अखडाको हवाई प्रतिरक्षा राडार प्रणालीलाई लक्षित गरी ड्रोन प्रहार गरिएको थियो। आईआरजीसीका अनुसार उक्त अखडा अमेरिकी सैन्य गतिविधिका लागि प्रयोग हुँदै आएको छ। इरानले यसलाई अमेरिकाको पछिल्लो सैन्य कारबाहीको प्रतिकारका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

बहराइनका अधिकारीहरूले आक्रमणको समयमा राजधानी मनामासहित विभिन्न क्षेत्रमा विस्फोटका आवाज सुनिएको र सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा जान चेतावनी जारी गरिएको बताएका छन्।

बहराइनको रक्षा बलले आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले इरानी ड्रोन आक्रमणका प्रयासहरू विफल पारेको जनाएको छ। तर अमेरिकी वा बहराइनी अधिकारीहरूले ड्रोनले अमेरिकी सैन्य अखडामा कुनै क्षति पुर्‍याएको पुष्टि गरेका छैनन्। आक्रमणको समयमा बहराइनको आन्तरिक मन्त्रालयले दुईपटक सुरक्षा चेतावनी जारी गर्दै नागरिकलाई नजिकैको सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेको थियो। राजधानी मनामा आसपास विस्फोटका आवाजसमेत सुनिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

बहराइनमा अमेरिकी सेनाको महत्त्वपूर्ण सैन्य उपस्थिति रहेको छ। त्यहाँ अमेरिकी नौसेनाको पाँचौँ बेडा (यूएस फिफ्थ फ्लीट) र अमेरिकी नौसेना केन्द्रीय कमान्डको मुख्यालयसमेत अवस्थित छ। यसले मध्यपूर्व र खाडी क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य गतिविधि सञ्चालन तथा समन्वय गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। त्यसैले बहराइनस्थित अमेरिकी सैन्य संरचनालाई लक्षित गरिएका आक्रमणले अमेरिका र इरानबीचको द्वन्द्वलाई थप जटिल बनाउन सक्ने देखिएको छ।

यो पछिल्लो आक्रमण तीन दिनभित्र बहराइनमा भएको दोस्रो इरानी ड्रोन आक्रमणको प्रयास हो। यसअघि शुक्रबार पनि इरानले बहराइनस्थित अमेरिकी राडार केन्द्रलाई लक्षित गरी ड्रोन पठाएको थियो। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमान्ड (सेन्टकम) का अनुसार त्यसबेला दुईवटा ड्रोनलाई आकाशमै खसालिएको थियो र अमेरिकी सेनातर्फ कुनै मानवीय क्षति वा भौतिक नोक्सानी भएको थिएन। सेप्टेम्बरपछि बहराइनको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले पहिलोपटक यसरी आक्रमण निष्क्रिय पारेको रोयटर्सले जनाएको छ।

इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले अमेरिकाले वा अन्य कुनै देशले सैन्य आक्रमण गरे त्यसको जवाफ दिइने बताएका छन्। तेहरानमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले इरान आफ्नो सुरक्षाका विषयमा कसैको प्रतीक्षामा नरहेको र राष्ट्रिय सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइरहेको बताएका थिए। पछिल्ला साताहरूमा अमेरिकाले इरानका विभिन्न सैन्य संरचनालाई लक्षित गरी आक्रमण गर्दै आएको छ। यसमा रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण होर्मुज जलडमरूमध्यस्थित केश्म टापुका सैन्य संरचनासमेत समावेश छन्।

बहराइनको विदेश मन्त्रालयले इरानी आक्रमणको निन्दा गर्दै यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन भनेको छ। आफ्नो भूभागलाई अन्य देशबीचको सैन्य प्रतिशोधको मैदान बनाउन नदिने उल्लेख गर्दै मन्त्रालयले आक्रमण र त्यसबाट उत्पन्न हुने परिणामको जिम्मेवारी इरानले लिनुपर्ने जनाएको छ। जोर्डन, इजिप्ट, साउदी अरेबिया र कतारले पनि बहराइनमाथिको आक्रमणको निन्दा गर्दै ऐक्यबद्धता व्यक्त गरेका छन्। The Guardian+1

यसैबीच, अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले अघि बढाइएको कूटनीतिक प्रयासमा कुनै ठोस प्रगति हुन सकेको छैन। गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त सैन्य आक्रमण सुरु गरेपछि क्षेत्रीय द्वन्द्व फैलिएको थियो। त्यसयता अमेरिकाले इरानमाथि सैन्य तथा समुद्री दबाब कायम राखेको छ भने इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यमा आफ्नो नियन्त्रण कडा बनाएको छ। विश्वको महत्त्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग मानिने उक्त जलमार्गमा जारी तनावले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा आपूर्तिमा समेत जोखिम बढाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हालै इरानसँग थप ठूलो स्तरको सैन्य कारबाही आवश्यक नपर्न सक्ने संकेत दिएका थिए। तर अमेरिकाले इरानमाथि लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी भने कायम राखेको छ। उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानसँग शान्ति वार्ताका लागि व्यक्तिगत भेटघाटको प्रस्ताव गरेको भए पनि वार्ता अघि बढ्न सकेको छैन। पछिल्लो ड्रोन आक्रमणले कूटनीतिक समाधानको सम्भावनालाई थप अनिश्चित बनाएको छ।

बहराइनमाथिको पछिल्लो आक्रमणले खाडी क्षेत्रमा पुनः व्यापक सैन्य द्वन्द्व सुरु हुन सक्ने चिन्ता बढाएको छ। विशेषगरी अमेरिकी सैन्य अखडालाई लक्षित गरी इरानले लगातार आक्रमणको प्रयास गर्नु र अमेरिकाले इरानी सैन्य संरचनामाथि कारबाही जारी राख्नुले दुवै देशबीच प्रत्यक्ष सैन्य टकरावको जोखिम कायम राखेको छ।

स्रोत: द गार्डियन, रोयटर्स, एसोसिएटेड प्रेस, रेडियो फ्री युरोप, अल जजिरा।

Scroll to Top