डब्लिन, १३ नोभेम्बर २०२६। रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने शान्ति प्रयास, युरोपको सुरक्षा भविष्य र रुसमाथि थप दबाब सिर्जना गर्ने रणनीतिबारे छलफल गर्न युरोपेली नेताहरू आयरल्यान्डको राजधानी डब्लिनमा भेला भएका छन्। ४० भन्दा बढी युरोपेली नेताहरू सहभागी भएको सम्मेलनमा युक्रेनको भविष्यसम्बन्धी कुनै पनि शान्ति सम्झौतामा युरोपलाई बाहिर राख्न नसकिने स्पष्ट सन्देश दिइएको छ।
नोभेम्बर १२ मा सम्पन्न युरोपेली राजनीतिक समुदायको नवौँ शिखर सम्मेलनमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की, फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रों, जर्मन चान्सलर फ्रिडरिख मर्ज, बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमलगायत विभिन्न देशका नेताहरू सहभागी भएका थिए। नेटो महासचिव मार्क रुटे र क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नी पनि सम्मेलनमा उपस्थित थिए।
सम्मेलनमा बोल्दै फ्रान्सेली राष्ट्रपति म्याक्रोंले युरोपको सुरक्षा भविष्य युरोपेली मुलुकहरूले नै निर्धारण गर्ने बताएका छन्। जर्मन चान्सलर मर्जले पनि युरोपको सुरक्षालाई प्रत्यक्ष असर पार्ने वार्तामा युरोपेली प्रतिनिधिहरू अनिवार्य रूपमा सहभागी हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले पनि युक्रेनको भविष्य र युरोपको सुरक्षासँग सम्बन्धित निर्णयमा युरोपको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको बताएका छन्।
रुसमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउने तयारी
युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन डर लेयेनले रुसमाथि २२औँ प्रतिबन्ध प्याकेज ल्याउने तयारी भइरहेको जानकारी दिएकी छन्।
नोभेम्बर २६ र २७ मा हुने युरोपेली परिषद्को बैठकअघि नयाँ प्रतिबन्ध प्रस्ताव प्रस्तुत गरिनेछ। प्रस्तावमा रुसी बैंक, क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार तथा प्रतिबन्ध छल्न प्रयोग भइरहेका तेस्रो मुलुकका माध्यमलाई लक्षित गर्ने सम्भावना छ।
यसका साथै सन् २०२७ मा युक्रेनलाई आवश्यक पर्ने आर्थिक सहयोगको योजना पनि प्रस्तुत गरिने भएको छ। युरोपेली संघले युक्रेनलाई आर्थिक तथा सैन्य सहयोग निरन्तर उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।
शान्ति वार्तामा युरोपको प्रतिनिधित्व कसले गर्ने?
युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयासमा युरोपको भूमिका बढाउने विषयमा नेताहरूबीच छलफल भए पनि युरोपको तर्फबाट वार्तामा कसले नेतृत्व गर्ने भन्नेमा अझै सहमति जुटेको छैन।
युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टा, विदेश नीति प्रमुख काजा कलास तथा फ्रान्स, जर्मनी र बेलायतको संयुक्त प्रतिनिधित्वलगायत विभिन्न विकल्पबारे छलफल भइरहेको छ।
यसैबीच अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नरले मस्कोमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेट गरेपछि डब्लिन पुगेर जेलेन्स्कीलाई वार्ताको विवरण दिएका थिए।
रुसले युरोपेली सहभागिताप्रति असहमति जनाउँदै आएको छ। यद्यपि अमेरिकी पक्षले आगामी वार्तामा युरोपको सहभागिताको सम्भावना रहेको बताएको छ।
युरोपको सुरक्षा भविष्यमा गम्भीर बहस
युरोपेली नेताहरूले रुससँगको सम्भावित शान्ति सम्झौताले युक्रेनको सार्वभौमिकता र क्षेत्रीय अखण्डता सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन्। युद्धविराम, युक्रेनको दीर्घकालीन सुरक्षा ग्यारेन्टी र युद्धपछिको पुनर्निर्माणलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ।
युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले युरोपको सुरक्षा युक्रेनको सुरक्षासँग प्रत्यक्ष जोडिएको बताउँदै युरोपको भविष्यसम्बन्धी निर्णय युरोपको सहभागिताबिना गर्न नसकिने स्पष्ट पारेका छन्।
यद्यपि रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा ठोस सहमति भएको छैन। भूभाग, सुरक्षा ग्यारेन्टी र युद्धपछिको सैन्य व्यवस्थापनजस्ता मुद्दा अझै विवादित छन्।
स्रोत: एसोसिएटेड प्रेस, रोयटर्स, युरोन्युज, आरटीई, युरोपेली परिषद् ।