मस्को, १३ नोभेम्बर २०२६। रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने आगामी शान्ति वार्तामा युरोपेली देशका प्रतिनिधिहरूलाई समेत सहभागी गराउन सहमत भएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफले मस्कोमा पुटिनसँग भएको भेटवार्तापछि यस्तो जानकारी दिएका हुन्।
नोभेम्बर १२ मा मस्कोमा भएको भेटमा विटकफ र अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलका सदस्य जारेड कुश्नरले युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने सम्भावित उपाय, युद्धविराम र आगामी शान्ति वार्ताको स्वरूपबारे पुटिनसँग छलफल गरेका थिए।
अमेरिकी पक्षले आगामी वार्तामा युरोपेली प्रतिनिधिहरूलाई पनि समावेश गर्नुपर्ने प्रस्ताव राखेको थियो। विटकफका अनुसार पुटिनले यस प्रस्तावप्रति सहमति जनाएका छन्। यसले रुस–युक्रेन युद्ध समाधानका लागि जारी कूटनीतिक प्रयासमा युरोपको प्रत्यक्ष सहभागिताको सम्भावना बढाएको छ।
यसअघि अबुधाबीमा अमेरिका, रुस र युक्रेनका प्रतिनिधिहरूबीच भएको वार्तामा युद्ध अन्त्यका विभिन्न प्रस्तावमाथि छलफल भएको थियो। तर क्षेत्रीय नियन्त्रण, सुरक्षा ग्यारेन्टी र युद्धपछिको व्यवस्थापनजस्ता प्रमुख विषयमा सहमति जुट्न सकेको थिएन।
भूभाग र सुरक्षाको विषयमा अझै मतभेद
युद्ध अन्त्यका लागि सबैभन्दा जटिल विषय युक्रेनको भूभाग र भविष्यको सुरक्षा व्यवस्था बनेको छ। रुसले डोनबास क्षेत्रसम्बन्धी आफ्नो माग कायम राखेको छ भने युक्रेनले आफ्नो सार्वभौमिकता र क्षेत्रीय अखण्डतामा सम्झौता नगर्ने अडान लिँदै आएको छ।
त्यसैगरी, युद्धपछि युक्रेनमा पश्चिमा देशका सैनिक तैनाथ गर्ने सम्भावनाप्रति रुसले विरोध गर्दै आएको छ। पुटिनले यस्तो कदमलाई रुसको सुरक्षाका लागि चुनौतीका रूपमा लिने चेतावनी दिएका छन्।
युद्ध अन्त्य हुने सम्भावना कति?
युरोपेली प्रतिनिधिहरूलाई आगामी वार्तामा सहभागी गराउने विषयमा सकारात्मक संकेत देखिए पनि युद्ध अन्त्य गर्ने औपचारिक सहमति भएको छैन। युद्धविरामको समयसीमा, भूभागको नियन्त्रण र युक्रेनको दीर्घकालीन सुरक्षा ग्यारेन्टीजस्ता विषय अझै अनिर्णीत छन्।
युरोपको सहभागितासहित आगामी वार्ताले युद्ध समाधानका लागि नयाँ कूटनीतिक बाटो खोल्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर रुस र युक्रेनका मुख्य अडानबीचको दूरी घट्ने वा नघट्ने विषयले नै शान्ति प्रक्रियाको दिशा निर्धारण गर्नेछ।
स्रोत: रोयटर्स, द गार्डियन, युरोन्युज।