भारतले इरानको महत्वपूर्ण चाबहार बन्दरगाह विकाससम्बन्धी विषयमा अमेरिका र इरानसँग वार्ता गरिरहेको जनाएको छ। २८ अप्रिल २०२६ मा प्रकाशित यस जानकारी अनुसार, अमेरिकी प्रतिबन्ध छुट (waiver) अप्रिल २६ मा समाप्त भएपछि यी छलफल जटिल बनेका छन्।
भारतको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रन्धीर जयसवालले सोमबार यस विषयमा प्रतिक्रिया दिँदै चाबहार विकासबारे अमेरिका र इरान दुवैसँग छलफल भइरहेको बताए। उनले मध्यपूर्वको वर्तमान द्वन्द्वले पनि यो प्रक्रियालाई थप जटिल बनाएको उल्लेख गरे।
यसअघि अप्रिल महिनामा एक उच्च इरानी कूटनीतिज्ञले भारतको चाबहारमा लगानी विद्यमान सम्झौताअनुसार अगाडि बढ्न सक्ने बताएका थिए। सन् २०१६ मे महिनामा भारत र इरानबीच चाबहार बन्दरगाह विकासका लागि समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो।
यो परियोजना सन् २०१२ देखि अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण प्रभावित हुँदै आएको छ। यद्यपि सन् २०१८ मा भारतले विशेष छुट पाएपछि यस परियोजनामा सहभागी हुन सकेको थियो। पछिल्लो समय अमेरिकाले उक्त छुट हटाएपछि फेरि सर्तसहितको अस्थायी छुट दिएको थियो, जुन आइतबार समाप्त भएको हो।
जनवरीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानप्रति कडा नीति अपनाउँदै इरानसँग व्यापार गर्ने देशहरूलाई २५ प्रतिशत कर लगाइने चेतावनी दिएका थिए, जसले भारतको संलग्नतालाई थप जटिल बनाएको छ।
इरानको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा ओमानको खाडी किनारमा रहेको चाबहार बन्दरगाह रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो भारत, इरान र रुसद्वारा विकसित अन्तर्राष्ट्रिय उत्तर–दक्षिण यातायात मार्गको हिस्सा हो, जसलाई सुएज नहरको विकल्पका रूपमा हेरिन्छ।
यस बन्दरगाहलाई चीनको क्षेत्रीय प्रभाव सन्तुलन गर्न भारतको रणनीतिक योजनामा पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ।