ट्रम्प–सी समिटमा व्यापारदेखि दुर्लभ खनिजसम्म सहमति, तनाव कम गर्ने प्रयास

अमेरिकी राष्ट्रपति र चिनियाँ राष्ट्रपति बीच हालै भएको वार्तामा व्यापार, दुर्लभ खनिज, प्रविधि नियन्त्रण तथा सुरक्षा सम्बन्धी विषयमा विभिन्न समझदारी बनेको छ। दुवै देशबीच पछिल्लो समय बढ्दै गएको आर्थिक र प्रविधि प्रतिस्पर्धाका बीच यो वार्तालाई तनाव कम गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

व्यापार युद्ध रोक्ने प्रयास

वार्तामा अमेरिका र चीनबीच जारी व्यापार युद्धलाई थप चर्किन नदिने विषयमा विशेष जोड दिइएको बताइएको छ। दुवै पक्षले केही वस्तुमा लगाइएको अतिरिक्त भन्सार शुल्क घटाउने तथा नयाँ शुल्क वृद्धि तत्काल नगर्ने समझदारी बनाएका छन्। कृषि तथा ऊर्जा क्षेत्रका केही उत्पादनमा कर छुट दिने विषयमा समेत छलफल भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

दुर्लभ खनिज आपूर्तिमा सहमति

इलेक्ट्रोनिक्स, विद्युतीय सवारी, रक्षा प्रणाली र सेमिकन्डक्टर उत्पादनमा प्रयोग हुने ‘रेयर अर्थ’ अर्थात् दुर्लभ खनिजको विषय वार्ताको मुख्य केन्द्रमा रहेको थियो। चीनले यस्ता खनिजको निर्यातमा लगाएको नियन्त्रणका कारण अमेरिका लामो समयदेखि चिन्तित रहँदै आएको छ।

वार्तापछि चीनले केही प्रतिबन्ध खुकुलो बनाउने संकेत दिएको बताइएको छ भने अमेरिकाले पनि थप प्रतिबन्ध रोक्ने तथा केही शुल्क घटाउने तयारी देखाएको छ। यसलाई विश्व आपूर्ति प्रणाली स्थिर बनाउने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

अमेरिकी वस्तु खरिद बढाउने संकेत

चीनले अमेरिकी कृषि तथा ऊर्जा उत्पादन खरिद बढाउने विषयमा पनि सहमति जनाएको बताइएको छ। सोयाबिन, ऊर्जा सामग्री तथा अमेरिकी विमान निर्माता कम्पनीका जहाज खरिदबारे समेत छलफल भएको खबरमा उल्लेख छ। यसले अमेरिका–चीन व्यापार असन्तुलन कम गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

फेन्टानिल नियन्त्रणमा सहकार्य

फेन्टानिल नामक लागूऔषध उत्पादनमा प्रयोग हुने रसायन नियन्त्रणका विषयमा पनि दुवै देशबीच सहकार्य बढाउने समझदारी बनेको बताइएको छ। चीनले यस्ता रसायनको निगरानी कडा बनाउने तथा अमेरिकासँग समन्वय बढाउने संकेत दिएको छ।

ताइवान र चिप प्रविधिमा विवाद कायम

यद्यपि ताइवान तथा उन्नत चिप प्रविधिसम्बन्धी विवाद भने समाधान हुन सकेको छैन। वार्ताका क्रममा शी चिनफिङले ताइवानको विषय अत्यन्त संवेदनशील रहेको भन्दै गलत कदमले द्वन्द्व निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएको बताइएको छ।

त्यस्तै, उन्नत सेमिकन्डक्टर तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता सम्बन्धी प्रविधिमा अमेरिकाले लगाएको नियन्त्रण र चीनको प्रतिरोधका विषयमा पनि पूर्ण सहमति हुन सकेको छैन।

अस्थायी स्थिरताको प्रयास

विश्लेषकहरूले यो वार्तालाई पूर्ण दीर्घकालीन सम्झौताभन्दा पनि तत्काल तनाव कम गर्ने अस्थायी प्रयासका रूपमा लिएका छन्। दुवै देशले प्रतिस्पर्धा जारी राखे पनि आर्थिक तथा व्यापारिक सम्बन्ध पूर्ण रूपमा बिग्रिन नदिन संवादलाई निरन्तरता दिने संकेत गरेका छन्।

Scroll to Top