इस्लामावाद, १२ वैशाख (अप्रिल २५, २०२६):
लामो समयदेखिको सैन्य तनाव र द्वन्द्वका बीच अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिहरू शान्ति वार्ताका लागि आज शनिबार पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावाद आइपुगेका छन्। फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास स्वरूप पाकिस्तानले मध्यस्थता गरिरहेको यो दोस्रो चरणको वार्ता हो।
प्रमुख प्रतिनिधिहरू
- अमेरिकाको तर्फबाट: ह्वाइट हाउसले पुष्टि गरे अनुसार राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र सल्लाहकार जेरेड कुश्नर वार्ताका लागि इस्लामावाद पुगेका छन्।
- इरानको तर्फबाट: इरानी विदेश मन्त्री अब्बास अराग्ची हिजो नै पाकिस्तान पुगिसकेका छन्। उनले आज बिहान पाकिस्तानी सेना प्रमुख फिल्ड मार्शल असिम मुनिर र विदेश मन्त्री इसाक डारसँग भेटवार्ता गरेका छन्।
प्रत्यक्ष वार्तामा अन्योल
दुवै पक्ष एउटै शहरमा भए तापनि प्रत्यक्ष (Face-to-Face) वार्ता हुनेमा अझै अन्योल कायम छ:
- इरानी विदेश मन्त्रालयले अमेरिकासँग सिधै भेट्ने कुनै योजना नरहेको र आफ्ना कुराहरू पाकिस्तानमार्फत नै जानकारी गराउने बताएको छ।
- यद्यपि, ह्वाइट हाउसले आफ्ना प्रतिनिधिहरू “प्रत्यक्ष वार्ता” कै लागि पठाइएको दाबी गरेको छ। यदि आजको छलफल सकारात्मक रहेमा अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स पनि पाकिस्तान आउन सक्ने संकेत गरिएको छ।
मुख्य मुद्दाहरू
१. हर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz): इरानले यो रणनीतिक मार्ग बन्द गरेका कारण विश्वभर तेलको मूल्य आकाशिएको छ। अमेरिका यसलाई तत्काल खोल्न चाहन्छ।
२. नौसैनिक नाकाबन्दी: इरानले अमेरिकासमक्ष आफ्ना बन्दरगाहहरूमा लगाइएको नाकाबन्दी हटाउन माग गरिरहेको छ।
३. युद्धविराम: राष्ट्रपति ट्रम्पले गत बुधबार नै अनिश्चितकालका लागि युद्धविराम थप गरेका छन्, ताकि कूटनीतिक निकास निकाल्न सकियोस्।
निष्कर्ष:
इस्लामावादमा अहिले कडा सुरक्षा घेराबीच कूटनीतिक चहलपहल बढेको छ। विश्व समुदायको नजर आजको यो सम्भावित वार्तामा अडिएको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्र र क्षेत्रीय शान्तिको दिशा तय गर्नेछ।