ब्रसेल्स, १३ नोभेम्बर २०२६। रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा हुने आगामी वार्तामा युरोपेली प्रतिनिधिहरूलाई सहभागी गराउने सम्भावना खुले पनि युरोपेली संघ (ईयू) ले आफ्नो तर्फबाट कसलाई वार्ताको नेतृत्व सुम्पने भन्ने विषयमा सहमति जुटाउन सकेको छैन। रुस र अमेरिकाबीचको कूटनीतिक संवादमा युरोपलाई सहभागी गराउने प्रयास भइरहेका बेला युरोपभित्रै राजनीतिक मतभेद र नेतृत्वको प्रतिस्पर्धा देखिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नरले नोभेम्बर १२ मा मस्कोमा पुटिनसँग गरेको भेटपछि आगामी वार्तामा युरोपेली प्रतिनिधिहरू सहभागी हुने सम्भावना रहेको बताएका थिए। विटकफले युरोपको सहभागितालाई महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
तर अमेरिकी प्रतिनिधि कुश्नरले युरोपको वास्तविक चुनौती रुसलाई वार्तामा सहभागी गराउनु नभई आफ्ना तर्फबाट एउटै प्रतिनिधि चयन गर्नु रहेको टिप्पणी गरेका छन्।
युरोपभित्र तीन धारमा विभाजित नेतृत्व
रुससँगको सम्बन्ध र युक्रेन युद्ध समाधान गर्ने रणनीतिमा युरोपेली नेताहरू मुख्यतः तीन धारमा विभाजित देखिएका छन्।
पहिलो धारमा फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रों र इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीजस्ता नेता छन्। उनीहरूले रुससँग प्रत्यक्ष संवाद आवश्यक रहेको बताउँदै आएका छन्। जर्मन चान्सलर फ्रिडरिख मर्ज र बेल्जियमका प्रधानमन्त्री बार्ट डी वेभरले पनि युरोपले रुससँगको सम्बन्धमा व्यावहारिक दृष्टिकोण अपनाउनुपर्ने धारणा राखेका छन्।
दोस्रो धारमा पोल्यान्ड तथा बाल्टिक क्षेत्रका केही नेताहरू छन्। उनीहरू रुससँग वार्ता गर्नुभन्दा युक्रेनलाई निरन्तर सैन्य सहयोग उपलब्ध गराएर मस्कोमाथि दबाब बढाउनुपर्ने पक्षमा छन्। पोल्यान्डका विदेशमन्त्री राडोस्लाव सिकोर्स्कीले पूर्वी युरोपेली देशहरूलाई बेवास्ता गरेर पश्चिमी युरोपले रुससँग छुट्टै वार्ता गर्न नहुने बताएका छन्।
तेस्रो धारमा युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन डर लेयेन र विदेश नीति प्रमुख काजा कलासको नेतृत्वमा रहेको ब्रसेल्सको संस्थागत पक्ष देखिन्छ। उनीहरूले युक्रेनको युद्धपूर्वको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त सीमाको सम्मान, रुसबाट क्षतिपूर्ति तथा शान्ति सम्झौतामा युरोपको भूमिका सुनिश्चित हुनुपर्ने अडान राख्दै आएका छन्।
फिनल्यान्डका राष्ट्रपतिसमेत सम्भावित प्रतिनिधिको चर्चामा
फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्जान्डर स्टुबलाई रुससँग वार्ता गर्ने सम्भावित युरोपेली प्रतिनिधिका रूपमा पनि चर्चामा ल्याइएको छ। इटालीकी प्रधानमन्त्री मेलोनी र फ्रान्सेली राष्ट्रपति म्याक्रोंको नामसमेत सम्भावित नेतृत्वका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
तर युरोपेली संघका सदस्य राष्ट्रहरूबीच प्रतिनिधि चयन गर्ने विषयमा सहमति जुटिसकेको छैन। युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले डब्लिनमा भएको छलफलमा यस विषयलाई अघि बढाउने बताएका छन्।
जेलेन्स्कीले नोभेम्बरभित्र प्रतिनिधि चयन गर्न दबाब दिए
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले युरोपेली साझेदारहरूलाई आफ्नो प्रतिनिधि तत्काल चयन गर्न आग्रह गरेका छन्। उनले नोभेम्बर महिनाको अन्त्यसम्ममा यो निर्णय गरिसक्नुपर्ने बताएका छन्।
जेलेन्स्कीका अनुसार अमेरिका र रुसबीच युरोपको भविष्यको सुरक्षा संरचनाबारे छलफल हुँदा युरोप आफैँ वार्ताको हिस्सा हुन आवश्यक छ। अन्यथा युरोपको सुरक्षालाई प्रत्यक्ष असर पार्ने निर्णयमा उसको प्रभाव कमजोर हुन सक्ने उनको चिन्ता छ।
रुसको प्रतिक्रिया : युरोपको व्यवहार शान्ति अनुकूल छैन
क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले युरोपेली नेताहरूका पछिल्ला अभिव्यक्तिले शान्ति प्रक्रियामा योगदान गर्ने इच्छा नदेखाएको बताएका छन्।
रुसी वार्ताकार भ्लादिमिर मेदिन्स्कीले पनि युरोपले युक्रेनलाई हतियार र आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराइरहेका बेला रुससँग वार्ता गर्न खोज्नु विरोधाभासपूर्ण भएको टिप्पणी गरेका छन्।
रुस र युरोपबीच युक्रेनको भूभाग, सुरक्षा ग्यारेन्टी, सैन्य उपस्थिति र प्रतिबन्धलगायत विषयमा गम्भीर मतभेद कायम छन्।
मुख्य प्रश्न अब युरोप वार्तामा सहभागी हुन्छ कि हुँदैन भन्ने मात्र होइन, सहभागी भएमा २७ सदस्यीय युरोपेली संघको साझा धारणा कसले प्रस्तुत गर्छ भन्ने बनेको छ।
स्रोत: आरटि, डिडब्ल्यू।