एपेक सम्मेलनको नतिजाप्रति युरोप र बेलायतमा चिन्ता, विश्व राजनीतिमा आफ्नो प्रभाव कमजोर हुँदै गएको विश्लेषण

ब्रसेल्स, २०८३ मंसिर ४। चीनको शेन्जेनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच भएको त्रिपक्षीय भेटवार्तापछि युरोपेली मुलुकहरूमा आफ्नो कूटनीतिक प्रभाव र भूमिकाबारे चिन्ता बढेको छ। विशेषगरी युक्रेन युद्ध, युरोपेली सुरक्षा र विश्व व्यवस्थासम्बन्धी महत्वपूर्ण विषयमा निर्णय गर्ने छलफलमा युरोप अनुपस्थित रहनुले युरोपको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावबारे नयाँ बहस सुरु गरेको छ।

नोभेम्बर १९ मा भएको तीन नेताको भेटवार्ताले संयुक्त राष्ट्रसंघको सुधार, ऊर्जा आपूर्ति, आणविक जोखिम न्यूनीकरण तथा अन्तर्राष्ट्रिय न्याय प्रणालीका विषयमा साझा धारणा सार्वजनिक गरेको थियो। तर युक्रेन र इरान युद्धजस्ता महत्वपूर्ण विषयमा कुनै ठोस सहमति सार्वजनिक भएन। अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूले यसलाई ठूला शक्तिबीचको प्रतीकात्मक कूटनीतिक प्रदर्शनका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सको विश्लेषणअनुसार, विश्वको ठूलो व्यापारिक शक्तिमध्ये एक भए पनि युरोपेली संघको भूराजनीतिक प्रभाव उसको आर्थिक शक्तिको अनुपातमा देखिन सकेको छैन। सन् २०२५ मा युरोपेली संघको विश्वसँगको कुल व्यापार आठ ट्रिलियन युरोभन्दा बढी थियो। तर युक्रेन युद्धजस्ता युरोपकै सुरक्षासँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषयमा हुने उच्चस्तरीय वार्तामा समेत युरोपको सहभागिता सुनिश्चित हुन सकेको छैन।

युरोपेली संघले भने यस विषयमा औपचारिक रूपमा संयुक्त धारणा सार्वजनिक गरेको पुष्टि भएको छैन। यद्यपि, काउन्सिल अन फरेन रिलेसन्सका विश्लेषकहरूका अनुसार त्रिपक्षीय बैठकले युक्रेनको भविष्य वा युरोपेली सुरक्षाबारे कुनै ठोस निर्णय गरेको देखिएको छैन। यसले तत्कालका लागि युरोपलाई राहत दिए पनि रुसलाई विश्व शक्तिका रूपमा पुनः स्थापित गर्ने पुटिनको प्रयासलाई भने राजनीतिक लाभ पुगेको विश्लेषण गरिएको छ।

बेलायतमा पनि सम्मेलनको परिणाम र युरोपको अनुपस्थितिबारे बहस सुरु भएको छ। बेलायती अखबार द इन्डिपेन्डेन्टको सम्पादकीयले ट्रम्प, पुटिन र सीबीचको बैठकमा युरोपको अनुपस्थितिलाई अपमानजनक कूटनीतिक अवस्थाका रूपमा टिप्पणी गरेको छ। अखबारले युरोपेली मुलुकहरूको हितलाई समेत समेटेर चार पक्षीय छलफल हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेको छ।

यसैबीच, सम्मेलन चलिरहँदा जर्मनीको बर्लिनमा युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूबीच भएको भेटघाटलाई शेन्जेनको त्रिपक्षीय बैठकको समानान्तर कूटनीतिक पहलका रूपमा हेरिएको छ। यसको उद्देश्य युक्रेनसम्बन्धी कुनै पनि सम्भावित सहमति युक्रेन र युरोपेली मुलुकहरूको सहभागिताबिना हुन नसक्ने सन्देश दिनु रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

यद्यपि, अमेरिका, चीन र रुसबीचको बैठकले युरोपेली सुरक्षा व्यवस्थामा तत्काल कुनै परिवर्तन ल्याउने निर्णय गरेको छैन। तर विश्वका प्रमुख शक्तिहरूबीच प्रत्यक्ष संवाद बढ्दै जाँदा युरोपले आफ्नो सामूहिक विदेश नीति, सुरक्षा क्षमता र अन्तर्राष्ट्रिय निर्णय प्रक्रियामा प्रभाव बढाउनुपर्ने दबाब भने थपिएको छ।

स्रोत: रोयटर्स, द इन्डिपेन्डेन्ट, काउन्सिल अन फरेन रिलेसन्स, द गार्डियन, एसोसिएटेड प्रेस।

Scroll to Top