ट्रम्प, सी र पुटिनको ऐतिहासिक त्रिपक्षीय भेटवार्ता, युक्रेन मुद्दामा बर्लिनमा युरोपेली नेताहरूको बैठक

शेन्जेन/बर्लिन, २०८३ मंसिर ३। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच बिहीबार चीनको शेन्जेनमा पहिलोपटक त्रिपक्षीय भेटवार्ता भएको छ। एसिया प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) शिखर सम्मेलनको साइडलाइनमा भएको यो भेटवार्तासँगै युक्रेन युद्धको समाधान र युरोपको सुरक्षा व्यवस्थाबारे छलफल गर्न युरोपेली तथा युक्रेनी नेताहरू बर्लिनमा भेला भएका छन्।

अमेरिका, चीन र रुसका तीन शक्तिशाली नेताको एकै ठाउँमा भएको भेटलाई अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा महत्त्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ। तीनै नेताले बैठकको सुरुवातमा संक्षिप्त मन्तव्य दिएका थिए। ट्रम्पले पुटिनसँगको छुट्टै भेटपछि आफूहरूबीच लामो कुराकानी भएको र युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा छलफल भएको बताएका छन्।

क्रेमलिनका विदेश नीति सल्लाहकार युरी उशाकोभका अनुसार ट्रम्प र पुटिनबीच छुट्टै भेटवार्ता पनि भएको थियो। त्यसपछि तीन नेताबीचको बैठकमा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा, आणविक हतियार नियन्त्रण र प्रमुख शक्तिराष्ट्रबीचको सम्बन्धका विषय उठेका थिए। अमेरिकी पक्षले आणविक हतियार न्यूनीकरणलाई छलफलको महत्त्वपूर्ण विषय बनाएको थियो। तर बैठकबाट कुनै ठोस सम्झौता भएको विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

यसैबीच, जर्मनीको राजधानी बर्लिनमा युक्रेनलाई समर्थन गर्दै आएको ‘कोलिसन अफ द विलिङ’ समूहको बैठक आयोजना भएको छ। जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज, फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रों र बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमको नेतृत्वमा भएको बैठकमा युक्रेनको भविष्य, युद्ध अन्त्यका लागि जारी कूटनीतिक प्रयास र युरोपेली सुरक्षाका विषयमा छलफल भइरहेको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की पनि बैठकमा सहभागी भएका छन।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नर पनि बर्लिन बैठकमा सहभागी हुन पुगेका छन्। उनीहरूले युक्रेनी तथा युरोपेली अधिकारीहरूसँग युद्धपछिको युक्रेनको सुरक्षा प्रत्याभूति, आर्थिक पुनर्निर्माण र आगामी बहुपक्षीय शान्ति वार्ताको कार्यसूचीबारे छलफल गर्ने बताएका छन्। कुश्नरका अनुसार अमेरिका, युक्रेन र युरोपबीच साझा धारणा निर्माण गर्नु यस भ्रमणको प्रमुख उद्देश्य हो।

युक्रेनले आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली बलियो बनाउने, ऊर्जा पूर्वाधारको सुरक्षा गर्ने र आर्थिक तथा सैन्य सहयोग निरन्तरता दिने विषयलाई बर्लिन बैठकको प्राथमिकतामा राखेको छ। जेलेन्स्कीले शान्ति वार्तामा युरोपको पूर्ण सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन्। युरोपेली देशहरूले पनि युक्रेनको भविष्यसम्बन्धी कुनै पनि सम्झौतामा युक्रेनको सार्वभौमिकता र सुरक्षालाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्।

दुवै बैठक एकै दिन आयोजना हुनुलाई अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक वृत्तमा विशेष महत्त्वका साथ हेरिएको छ। शेन्जेनमा अमेरिका, चीन र रुसका नेताहरूबीच प्रत्यक्ष संवाद भइरहँदा बर्लिनमा युक्रेन र युरोपेली देशहरूले शान्ति प्रक्रियामा आफ्नो भूमिका सुनिश्चित गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। यसले युक्रेन युद्धको समाधानमा अमेरिका, रुस, युक्रेन र युरोपबीचको कूटनीतिक समन्वय तथा मतभेदलाई एकसाथ सतहमा ल्याएको छ।

यद्यपि, रुसले युक्रेनको डोनबास क्षेत्रमाथि आफ्नो नियन्त्रणको माग गरिरहेको छ भने युक्रेनले आफ्नो भूभाग त्याग्न अस्वीकार गर्दै आएको छ। युद्धपछिको सुरक्षा व्यवस्था र क्षेत्रीय अखण्डताको विषयमा मतभेद कायमै रहेकाले तत्काल शान्ति सम्झौता हुने निश्चितता देखिएको छैन।

स्रोत: रोयटर्स, एसोसिएटेड प्रेस, सीबीएस न्युज, एबीसी न्युज, अल जजिरा, डीडब्लू, युक्रिनफर्म, द गार्जियन।

Scroll to Top