नयाँ दिल्ली/मस्को, १२ नोभेम्बर २०२६। रुसले भारतमा मानवरहित हवाई उपकरण (ड्रोन) उत्पादन गर्ने कारखाना स्थापना गर्न आफ्नो प्रविधि हस्तान्तरण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। यसका लागि रुसको टोम्स्क स्टेट युनिभर्सिटी र टोम्स्क क्षेत्रको मानवरहित विमान अनुसन्धान तथा उत्पादन केन्द्रले भारतीय पक्षसँग साझेदारी गर्ने तयारी गरेका छन्।
रुसको सरकारी समाचार एजेन्सी तासका अनुसार टोम्स्क स्टेट युनिभर्सिटीका रेक्टर एडुआर्ड गलाझिन्स्कीले उद्योगसम्बन्धी एक सम्मेलनका क्रममा यस्तो साझेदारीबारे जानकारी दिएका हुन्।
उनका अनुसार रुसी संस्थाहरूले भारतलाई ड्रोन उत्पादनका लागि आवश्यक सम्पूर्ण प्राविधिक समाधान उपलब्ध गराउने र भारतमै उत्पादन कारखाना स्थापना गर्न सहयोग गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्। त्यसको बदलामा रुसी संस्थाहरूले भारतमा उत्पादित ड्रोनबाट रोयल्टी प्राप्त गर्नेछन्।
गलाझिन्स्कीले भारतीय पक्षसँग सम्झौता गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने बताए। यद्यपि, सम्झौतामा सहभागी हुने भारतीय कम्पनी वा संस्थाको नाम, लगानीको आकार र उत्पादन सुरु हुने समयबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन।
यो सहकार्यले रुसका लागि आफ्नो ड्रोन प्रविधिलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा विस्तार गर्ने नयाँ अवसर सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, यसबाट टोम्स्क क्षेत्रको प्राविधिक जनशक्ति विकास, अनुसन्धान र उत्पादन क्षमतामा थप लगानी जुट्ने रुसी पक्षको विश्वास छ।
टोम्स्कस्थित मानवरहित विमान अनुसन्धान तथा उत्पादन केन्द्र रुसी क्षेत्रभित्रको सबैभन्दा ठूलो ड्रोन अनुसन्धान तथा विकास केन्द्रमध्ये एक हो। सन् २०२५ को फेब्रुअरीमा स्थापना गरिएको यस केन्द्रलाई संघीय र क्षेत्रीय सरकारको सहयोग प्राप्त छ।
यस केन्द्रले ड्रोनको प्रारम्भिक डिजाइनदेखि थ्रीडी प्रिन्टिङ, उपकरण निर्माण, अन्तिम एसेम्बली र उडान परीक्षणसम्मका काम गर्दै आएको छ। केन्द्रले रुसमै विकसित ५० किलोवाट क्षमताको ड्रोन मोटर निर्माण गरिसकेको छ। त्यस्तै, २०० किलोग्रामसम्म भार बोक्न सक्ने ठूला ड्रोनको सीमित संख्यामा उत्पादनसमेत गरेको छ।
भारतका लागि किन महत्त्वपूर्ण?
भारतले रक्षा उत्पादन र आधुनिक प्रविधिमा आत्मनिर्भर बन्ने लक्ष्यसहित स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा रुसी ड्रोन प्रविधि भारतमै उत्पादन गर्न सकिने सम्भावित सम्झौताले भारतको मानवरहित हवाई उपकरण उत्पादन क्षमता विस्तार गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
तर, यो सम्झौता हाल तयारीकै चरणमा रहेको छ। भारतमा कारखाना स्थापना र प्रविधि हस्तान्तरणको औपचारिक सम्झौता भइसकेको पुष्टि भएको छैन।
स्रोत: तास , आरटी